Χωρίς πάθος (αλλά κυρίως χωρίς φόβο)

Αφορμή στάθηκε ένα μέιλ που έλαβα πριν λίγη ώρα από το Ταμείο Υποτροφιών του Κολεγίου Αθηνών (και Ψυχικού): αν κάθε απόφοιτος του σχολείου, λέει, δίνει 1 ευρώ το μήνα θα μπορέσουν να φοιτήσουν με υποτροφία στο Κολέγιο περισσότερα από 11 παιδιά (φαντάζομαι την ερχόμενη χρονιά εννοούν).

Ως υπόφοιτος στο Κολέγιο για 9 χρόνια θέλω να κάνω μερικές τοποθετήσεις επί του ζητήματος των υποτροφιών.

• Αυτή η ιστορία με το 1 ευρώ ακούγεται πολύ ενδιαφέρουσα και, αν μη τι άλλο, "πιασάρικη" αλλά, αν είναι όντως τόσο απλό, γιατί τις προηγούμενες χρονιές οι προωθητικές τους ενέργειες/ενημερώσεις για το Ταμείο Υποτροφιών σου επέτρεπαν να καταβάλεις ποσά από 20 ευρώ και πάνω; Γίνεται αντιληπτό, βέβαια, ότι, ΟΚ, και 10 να ήθελες να δώσεις... προφανώς δε θα σου έλεγε κανείς "πάρ' τα πίσω" αλλά νομίζω ότι γίνεται εξίσου αντιληπτό ότι υπάρχουν άνθρωποι που - ειδικά μπροστά στη θέα/γνώση/διαφήμιση των υπέρογκων δωρούμενων ποσών (πλας χορηγιών-αρωγών) - θα το σκέφτονταν διπλά και τριπλά να δώσουν ένα μικρό ποσό (ό,τι, τέλος πάντων, μπορεί να νοείται μικρό για τον καθένα (και την τσέπη του)), καθότι... και ποιος δε φοβΟΥται να χαρακτηριστεί (ή να ψιθυριστεί πίσω απ' την πλάτη του ότι είναι) "τσίπης" ("Μα καλά... ένα 50άρικο δεν είχες να δώσεις;;");! Και ίσως κιόλας το όλο "πιάσιμο" να έγγυται και ακριβώς εκεί, στο ότι, δηλαδή, από φόβο μην και η δωρεά σου δεν καταβληθεί και εντελώς ανώνυμα-αθόρυβα... κάποιος δει ότι έβαλες 10 ευρώ και σε "χαρακτηρίσει". ΟΠΟΤΕ πας και ακουμπάς το 50άρικο.

• Η απορία που είχα πάντα ήταν γιατί το ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (εκτός κι αν απ' τη χρονιά που εγώ αποφοίτησα άλλαξε σύσταση/καταστατικό/τίτλο/whatever, ακριβώς για να είναι σε θέση να δικαιολογεί κάτι τέτοια...) δεν μπορεί είτε με κλήρωση είτε με εξετάσεις είτε με επιλογή-συστάσεις να πάρει έναν αριθμό μαθητών και να τους επιτρέψει να φοιτήσουν χωρίς δίδακτρα (π.χ. τους 50 καλύτερους μαθητές της Αττικής ή έναν από κάθε Δήμο της Αττικής ή (αν αυτό είναι εφικτό και ως προς τα έξοδα των οικογενειών) τον καλύτερο μαθητή από κάθε Νομό/Διαμέρισμα της χώρας)!!! Δεν καταλαβαίνω τη δυσκολία ή την "αδικία" ή το "σπάσιμο" των κανονισμών σε αυτό. Το Κολέγιο των 3 χιλιάδων παιδιών (μόνο το Κολέγιο Αθηνών τη χρονιά που αποφοίτησα εγώ είχε στη Γ' Λυκείου 10 τμήματα των 23 ατόμων το καθένα, κατά μέσο όρο - do the math για 2 σχολεία + IB, Δημοτικό-Γυμνάσιο-Λύκειο (και μιλάω μόνο για τα δίδακτρα φοίτησης, έτσι;)), που επί δραχμών τα (απλά) δίδακτρα ξεπερνούσαν τα 3 εκατομμύρια το χρόνο (δεν έχω ιδέα πού έχουν πάει σήμερα) (!!!)... Μπορώ να αντιληφθώ τα πάγια και λειτουργικά έξοδα του σχολείου, τις ανακαινίσεις/αναβαθμίσεις και τα χίλια έξτρα του... αλλά ίλεος, να πούμε!... ίλεος!!! Ας φοιτήσουν και 50 άτομα χωρίς να πληρώσουν οι οικογένειές τους! 1 παιδί σε κάθε Τάξη ή και Τμήμα! Πού είναι το παράλογο, το εξωφρενικό και το αδύνατο, δηλαδή;;; Προς τι η τόση μύγα και οι μεγατόνοι ξυγγιού!;, να πούμε;;;

• Αν και το Κολέγιο διατείνεται ότι ο θεσμός των υποτροφιών έχει ως σκοπό να δώσει την ευκαιρία σε παιδιά που δε θα είχαν αλλιώς ποτέ τη δυνατότητα να φοιτήσουν σε ένα τόσο ακριβό σχολείο, νομίζω ότι παγκοσμίως οι υποτροφίες έχουν θεσπιστεί ως κίνητρο αριστείας, αύξησης της αποδοτικότητας, καλώς εννοουμένου ανταγωνισμού και υποστήριξης / προώθησης/recruιting ταλέντων/εξαιρετικών μυαλών κτλ. κτλ. Το κριτήριο που - νομίζω - το Κολέγιο έχει θέσει (ή, τουλάχιστον - ξαναλέω - αυτό γνώριζα ότι συνέβαινε όσο πήγαινα εγώ) ως βάση για τη χορήγηση υποτροφίας είναι (σχεδόν αποκλειστικά) η οικονομική κατάσταση των αιτούντων (βάσει φορολογικής δήλωσης κτλ.).

Θέση 1: Την εποχή που πήγαινα εγώ σχολείο, λοιπόν, γνώριζα τουλάχιστον 3 άτομα που ήταν στο Κολέγιο με υποτροφία και τα οποία με το ζόρι έβγαζαν ένα 13 στο Γυμνάσιο... Στο δε Λύκειο ακούστηκαν ιστορίες για τρελά σπρωξίματα στους προφορικούς βαθμούς και ειδικές εξετάσεις και ιστορίες για αγρίους, προκειμένου τα "μπουμπούκια" να βγάλουν το πολυπόθητο 10 να μπορέσουν να μπουν σ' ένα ΤΕΙάκι. Είχε ακουστεί, μάλιστα, ότι είχε δοθεί υποτροφία και σε άτομο που ο πατέρας του ήταν εκπαιδευτικό προσωπικό (καθηγητής) του σχολείου (και σύμφωνα με τους τότε κανονισμούς το 1ο παιδί φοιτούσε δωρεάν και το 2ο με 50% έκπτωση στα δίδακτρα) και το οποίο, αν αληθεύει ότι ήταν όντως με υποτροφία, μόνο την υποτροφία δεν είχε ανάγκη!, καθώς προερχόταν από μία ούτως ή άλλως (εξαιρετικά) 'κονομημένη οικογένεια!

Πού είναι ο Βάγκνερ;;;!!! Πού είναι ο Πουτσίνι;;;!!!

Θέση 2: Σε συνδυασμό και με το παραπάνω, λοιπόν, αλλά και επειδή προσωπικά ποτέ δεν αντιλήφθηκα ότι το Κολέγιο χορηγούσε υποτροφίες σε "μυαλά" και πολλά υποσχόμενα παιδιά... οποίο το νόημα του να φέρνεις ένα φτωχό (ας πούμε τα πράγματα με τ' όνομά τους!) παιδί στο εργοστάσιο σοκολάτας του Τσάρλι;;; Να το παίξεις φιλανθρωπία;;; Επειδή και τα άλλα σχολεία/ιδρύματα έτσι κάνουν;; Επειδή νιώθεις οίκτο;; Επειδή έτσι θα έκανε κι ο Χριστούλης;; Επειδή νιώθεις ότι προσφέρεις;; Επειδή αυτό κάνει καλό στη δημόσια εικόνα σου;;;

Μεταξύ άλλων που δε θέλω να συζητήσω παραπλεύρως του συγκεκριμένου θέματος, θεωρώ ότι αν το Κολέγιο ήθελε να φτιάξει ένα πραγματικά καλό όνομα στην πιάτσα (κι όχι να πρέπει να βγαίνουμε εμείς οι στρέιτ απόφοιτοι χρόνια μετά και να εξηγούμε στον κόσμο τι ήτο βερύκοκο...)... θα έπρεπε ίσως να παρέχει υποτροφίες σε μεγάλο αριθμό αριστούχων-"μυαλών"... μπας και ανέβαζε το ακαδημαϊκό του στάτους. Τώρα, το πόσο νοιάζουν ή δε νοιάζουν το Κολέγιο οι ακαδημαϊκές επιδόσεις των μαθητών του (και τι εννοεί φυσικά ως "καλή ακαδημαϊκή επίδοση")... ΟΚ, είναι μια άλλη κουβέντα που ευχαρίστως να μαζευτούμε να την κάνετε.

• Όταν κάποιος δεν έχει λεφτά για να στείλει το παιδί του στο Κολέγιο... δεν είναι αυτονόητο ότι... ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΛΕΦΤΑ να στείλει το παιδί του στο Κολέγιο;;; Όταν κάποιου δεν του περισσεύουν 3 εκατομμύρια δραχμές το χρόνο (πείτε το 10 χιλιάρικα, αν έτσι σας κάθεται ελαφρύτερα)... γιατί πρέπει να ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ ότι ανέέέτως έχει να διαθέσει το 1μιση - ακόμα και το 1;;; Τι είδους εβραϊκά παζάρια είν' αυτά;;; (και παραπέμπω στη 2η βουλίτσα για περαιτέρω επιχειρηματολογία)

Άσε που... με αυτήν τη λογική..., θέλουμε να βοηθήσουμε το φτωχό... αλλά, ξέρεις τι;, τελικά δεν εννοούμε και τόσο φτωχό...

• Η δική μου μεγάλη ένσταση και εδώ θα βάλω όσο πάθος (και καημό) θέλω και κανείς δεν μπορεί να μου το πάρει αυτό, γιατί θα είναι σα να με βγάζει τρελή και να μου λέει ότι αυτά που έζησα... όόόόχιιι... δεεεεν έγιναν έτσι! (ναι, έγιναν γιουβέτσι)... είναι ότι πρέπει να το έχεις σκεφτεί διπλά και τριπλά πριν πας να ρίξεις ένα (φτωχό) παιδί στο λάκο με τα κωλοδάχτυλα. Προσωπικά δεν είχα ποτέ επικοινωνία με κανέναν από το Ταμείο Υποτροφιών, κανείς δε με ρώτησε (ούτε νοιάστηκε) ποτέ πώς περνούσα ή πώς πέρασα και το ακόμα θλιβερότερο είναι ότι τελικά περισσότερη στήριξη και αγκαλίτσα φαινόταν να παρέχεται σε παιδιά με άκυρα και δήθεν ψυχολογικά προβλήματα (βλ. έβδομος γάμος πατέρα - 26ος γκόμενο-τεκνό μάνας ---> έχω προβλήματα συγκέντρωσης) (πόόόόσο στα τέτοια μου;;;!!!) παρά σε παιδιά που ζούσαν καθημερινή κόλαση, οι δάσκαλοι καταλάβαιναν... αλλά κανείς δεν έλεγε τίποτα, γιατί στο κάτω κάτω το ζήτημα ήτο "λεπτό" και το παιδί ήταν αρκετά "καλό" και το χειριζόταν από μόνο του "σεμνά".

Ως υπότροφος, λοιπόν - διαβάστε τα μία φορά, γιατί από άλλον δε νομίζω να τα ξανακούσετε αυτά... -, βίωσα σκηνές πολύ ροκ (που, όχι!, αρνούμαι να το δω από τη θετική του πλευρά και να πω ότι, α! είδες;;; σκληραγωγήθηκα, όμως, και έμαθα μέσα από αυτό πώς να αντιμετωπίζω ηλίθια άτομα!!! - γιατί κανείς δεν μπορεί να αφήνει ένα παιδί να βιώνει αυτές τις καταστάσεις επί καθημερινής βάσης και να του ζητά, κιόλας, στα 7 του και στα 10 του... να επιδεικνύει κατανόηση και αντιμετώπιση 45άρη!!! Ο Χ Ι !) εξαιτίας του γεγονότος ότι ήμουν υπότροφος, που στη συνείδηση πολλών, βεβαίως, παιδιών και γονιών, ταυτιζόταν με τις έννοιες ορφανό-φτωχό-άτυχο-δόλιο.

- Παιδιά να μου παίρνουν τα πράγματα και να μου τα πετάνε στα σκουπίδια + bonus track: οι μαμάδες τους να τους λένε να μη μου το κάνουν αυτό γιατί είμαι φτωχό και οι γονείς μου δεν έχουν να μου πάρουν άλλα πράγματα (!!!) 

- Να με βρίζουν και να με λένε πουτάνα στα 9 μου (!!!) - τι θα μπορούσα να τους είχα κάνει, δηλαδή, για να το αξίζω;;!!!

-Στα πάρτυ να είμαι το δαχτυλοδυχτούμενο μεταξύ των γονιών "το παιδί που είναι με υποτροφία" (και, όχι!, δεν το εννοούσαν σε φάση "α τι άξιο"...)

-Να αποκλείομαι σαφώς ΣΑΦΕΣΤΑΤΑ από παρέες λόγω του οικονομικού (και κοινωνικού) (μη) background της οικογένειάς μου

-Να ακούω ότι ο πατέρας μου είναι σκουπιδιάρης και εγώ γυφτάκι

-Να τρώω καθημερινή κοροϊδία και ξεφτίλα επειδή τα ρούχα μου και η τσάντα μου δεν ήταν μάρκες...

-Είχα φάει και ξύλο αλλά, έλα, μωρέ, δε βαριέσαι... μην το κάνουμε θέμα! Καλή καρδιά!...

-Το σχολείο, δε, ανέλαβε να πει στα παιδάκια να μη με bully-άρουν... μόνο αφότου είχα φάει ξύλο οπότε και είχε χοντρύνει επαρκώς το πράγμα... Για την Αλίκη, δε, την κόρη του μεγαλο-αρχιτέκτονα-μεγαλο-χορηγού, που κάποια στιγμή έπαθε τραλαλά και πίστευε ότι κανείς δεν την αγαπάει... το σχολείο φρρρρόντισε να μας μαζέψει όλους σε μια αίθουσα και να μας μιλήσει ο ίδιος ο Διευθυντής για το πόσο πρέπει να της δείχνουμε - όταν επιστρέψει από την 3μηνη παραμονή της στο τζακούζι της οδού Αγράμπελης - ότι τη θεωρούμε φίλη μας...

Και, ξαναλέω!: δε θεωρώ ότι ένα παιδί προ εφηβείας μπορεί να έχει ΗΔΗ χτίσει τέτοιες άμυνες που να μπορεί να αγνοεί ικανώς και επαρκώς τέτοια περιστατικά.

Και δε θέλω καν να φαντάζομαι τι μπορεί να ακούει (και να τρώει στη μάπα) ένα σημερινό παιδί, με τα πιτσιρίκια να έχουν ξεφύγει τελείως, τους γονείς ακόμα περισσότερο... κτλ. κτλ.

Το να βάζεις ένα μαύρο ανάμεσα στα άσπρα και να κάθεσαι να παρακολουθείς το πείραμα με την εφησυχασμένη συνειδησούλα άμα τη χορηγήσει υποτροφίας... δε σε καθιστά και ολίγον τι μαλάκα, άμα λάχει;;;

Για να κλείσω, λοιπόν - κι όχι ότι η κριτική μου για το Κολέγιο εξαντλείται στο ζήτημα των υποτροφιών - ναι μεν εμένα προσωπικά ο θεσμός αυτός με βοήθησε να τελειώσω το Κολέγιο, μιας και οι γονείς μου δεν είχαν την οικονομική αυτή, αλλά αυτό δε σημαίνει κιόλας ότι όλα πρέπει να τα βλέπω ρόδινα και κουνελένια. Αυτή η φάβα έχει πολλούς λάκους, λέω...